Credencial del Peregrino

Afgelopen donderdag was in Utrecht de grootste onderwijsstaking ooit. In de media wordt de staking als een beklag over het inleveren van een weekje zomervakantie neergezet. Natuurlijk gaat het om veel meer. Persoonlijk erger ik me aan de bezuinigingen op het Passend Onderwijs (300 miljoen) en het invoeren van de prestatiebeloning (250 miljoen). Mijn school krijgt veel klachten van ouders. Waar blijft onze betrokkenheid bij de leerlingen? Ze begrijpen gewoon niet wat het voor hun zoon of dochter betekent als de plannen van de regering allemaal doorgang vinden. Die zijn veel nadeliger dan een dagje vrij...

In Apeldoorn ontmoet ik een vriendin en samen met 20.000 leraren gaan we op weg. De trein zit mudvol en in Utrecht voegen we ons bij de grote stroom richting de Jaarbeurshallen. In de menigte ontmoet ik mening (oud)collega. In de Jaarbeurs is het al hartstikke druk. We blijven een beetje achteraan bij de deuren hangen. Allebei hebben we het niet zo op die grote meningtes. Van de toespraken krijgen we niets mee, de geluidsinstallatie is erg slecht. Regelmatig gaat er een gejuich op, dus het zal wel goed zijn wat er toegesproken wordt. Toch worstelen we ons op een gegeven moment naar voren, omdat we ons moeten registreren. Helemaal platgedrukt bewegen we centimeter voor centimeter richting de balie. Als we ons felbegeerde retourticket en mijn vriendin haar formulier voor uitbetaling uit de stakingskas hebben, verlaten we snel de Jaarbeurs. Na twee uur staan en drukken is het wel genoeg geweest.

We lopen Utrecht in. Het kantoor van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob is op donderdagmiddag open en ik wil me inschrijven. Onder het genot van een kop thee vul ik de formulieren in en wachten we op een vertegenwoordiger van het Genootschap. Naast ons zitten twee mannen. Eén ervan start begin februari zijn camino: vanuit Sevilla naar SdC. Stiekem ben ik een beetje jaloers. Het wachten wordt beloond. Ik krijg mijn Credencial del Peregrino, het pelgrimspaspoort, een noodzakelijk document om mee te kunnen wapperen bij de verschillende overnachtingsmogelijkheden. In het paspoort verzamel je ook stempels van verschillende plaatsen waar je doorgetrokken bent, de laatste 200 km zelfs twee per dag. Deze stempels zijn nodig om de felbegeerde Compostela te kunnen bemachtigen. Ik weiger een eerste stempel van het Genootschap. De eerste stempel wordt een stempel van mijn eigen Jacobuskerk in Enschede. Even voel ik me met het paspoort de gelukkigste mens op aarde. Weer een stukje dichterbij de tocht!

De route deel I

De tocht start richting Kevelaer, een belangrijk bedevaartsoord in Duitsland. Vervolgens schampt de route Roermond waar een stukje arm van St. Jacobus bewaard wordt. In de 19e eeuw tekende de bisschop het echtheidscertificaat!? Verder zuidwaarts hoop ik te overnachten in de Abbaye de Val Dieu met haar lekkere biertjes en kaasjes. Dwars door de Ardennen gaat het naar Bastogne, een oud vestingstadje dat in '44 tijdens het Ardennenoffensief vrijwel geheel verwoest werd. Tegen de Franse grens aan ligt de abdij van Orval waar Cisterciënser monniken de scepter zwaaien. Ook hier hoop ik - in stilte - te overnachten. Vervolgens fiets ik langs de citadel van Montmédy, erg indrukwekkend, wel vervallen. Een paar jaar geleden hebben we de citadel al uitgebreid bekeken.

De Franse Ardennen laat ik langzaam achter en het wordt steeds minder heuvelachtig en meer verlaten. Ik passeer de Butte de Montfaucon, een hoge uitkijktoren/gedenkteken voor Amerikaanse gevallenen in WOI. Ook liggen in de buurt grote oorlogsbegraafplaatsen. Richting Châlons-en-Champagne fiets ik over lange, rechte wegen door oneindige graanlandschappen. Ik moet goed de overnachting en de foerage plannen, want er is niets te beleven in die streek. Richting Troyes wordt het niet veel beter. De fietser voelt zich klein en eenzaam in onafzienbare vlakten. De boodschappen doe ik in rijdende winkels die ik hopelijk tegenkom.

Troyes is een middeleeuws stadje met veel vakwerkhuisjes, smalle steegjes en een prachtige gotische kathedraal. Na Troyes wordt het landschap gelukkig weer wat kleinschaliger en afwisselender richting Auxerre met een hooggelegen, oud centrum. Dan gaat het door het dal van de Yonne naar Vézelay, wederom een middeleeuws stadje dat op de Werelderfgoedlijst van Unesco staat. Van oudsherre is Vézelay de startplaats van één van de vier hoofdroutes richting Santiago de Compostela. Door een heuvelachtig landschap fiets ik verder naar Nevers, ook een mooi oud stadje. In Nevers ligt trouwens Bernadette Soubirous opgebaard in een glazen kist. Maria zou haar in Lourdes verschenen zijn.

Enkeltje Neede

Het is een prachtige winterdag. 's Nachts vroor het een beetje, maar overdag schijnt het zonnetje en waait er een zwak ONO-windje. Mijn moeder is jarig en ik besluit naar Neede te fietsen. Ik pak mezelf goed in: legging, joggingbroek, thermoshirt, fleecetrui, jas, handschoenen, sjaal en oorwarmers. Van kou merk ik niet veel tijdens het fietsen. De handschoenen gaan al snel uit. Halverwege trek ik zelfs de jas uit, omdat de zon best al een beetje warm is.

De route gaat langs het Rutbeek, over het Buurserzand en het Haaksbergerveen en door het Assinkbos, mijn lievelingsroute naar Neede. Onderweg kom ik veel hardlopers en mountainbikers tegen. De natuur is aardig in rust. Ik word alleen constant vergezeld door vluchten ganzen in de lucht. Ook in het Haaksbergerveen is het een gegak van jewelste.

Het fietsen gaat zwaar, het lijkt wel alsof ik pudding in de benen heb. Ik moet hard trappen om 20 km/h te bereiken. Ik snap er helemaal niets van. Ik heb toch de wind in de rug?! De ketting is wel een beetje smerig na de avonturen in Bentheim. Misschien dat ik de boel wat moet schoonmaken en smeren, niet mijn grootste hobby. Na een dikke 20 km heb ik een schakelprobleempje en... KRGGGT... Het lijkt wel of er een paar tandwielen overgeslagen worden. Meteen fietst het een heel stuk lichter. De ketting blijkt de hele tijd niet goed op de tandwielen gezeten te hebben. Er moet dus zeker gesmeerd worden! Het fietst verder lekker vlot, over de Needse weg, na het Assinkbos, haal ik zelfs zo'n 23 km/h zonder moeite.

Nadat ik in Neede arriveer, ga ik eerst met mijn broer naar Zieuwent. Er moet natuurlijk nog gewandeld en gecachet worden. Al gezellig keuvelend vinden we tien caches en lopen we 8 km over gedeeltelijk zwaar terrein. Niet slecht na 32 km fietsen! Ook daar geniet ik van de omgeving. De natuurlijke beekloop van de Veengoot wordt over een paar kilometer hersteld. Dat moet over een paar jaar prachtig zijn! We zien ook nog vijf reeën en kunnen ze vrij lang volgen in het open landschap.

Tentoonstelling Museum Catharijne Convent

Vandaag ben ik samen met Albert naar Utrecht gereden voor een bezoek aan het Museum Catharijne Convent te Utrecht. Er is een tentoonstelling over 'Pelgrims onderweg naar Santiago de Compostela'. In Utrecht zien we overal op straat de jacobsschelpen liggen als routetekens. Alsof de tocht al een beetje is begonnen. De tentoonstelling is interessant, veel geleerd over de geschiedenis van het pelgrimeren, in het bijzonder naar SdC. Ook meer te weten gekomen over St. Jacobus en hoe de de middeleeuwers met hem aan de haal gingen, zodat nu zoveel mensen naar SdC gaan. Het valt wat tegen hoeveel informatie ik kan krijgen over de tocht in deze tijd. Wel veel filmbeelden gezien van de route die erg inspireren. Ik spreek ook nog twee mensen die de tocht wandelend afgelegd hebben. Ongevraagd krijg je meteen een heleboel tips en trucs. De belangrijkste is toch wel het leren van een woordje Spaans. Laat ik daar nu net morgenavond mee beginnen!

Het Nederlands Genootschap van Sint Jacob is ook aanwezig. Helaas kan ik er ter plekke geen lid van worden om een pelgrimspaspoort krijgen. Wel is me duidelijk dat ik bij hen moet zijn om informatie te krijgen. Ach, thuis kan ik ook nog wel lid van worden.

Na de tentoonstelling nog een beetje door Utrecht gewandeld en een cache gevonden. Ook komen we langs Occupy Utrecht. Trouwens, onderweg in de auto bij het ecoduct bij Rijssen en op de Utrechtse Heuvelrug bloeiende brem gezien. Het moet niet gekker worden...

Bad Bentheim, genieten van de lente (?)

Na een heftige Nieuwjaarsronde ontwaakte ik gisteren aan het einde van de ochtend tijdens prachtig weer. Het ruikt naar lente en de vogels in de achtertuin fluiten er driftig op los. Er moet 's middags gefietst worden om de oliebollen weg te werken en te onderzoeken hoe ver het al met de lente staat. Of eigenlijk hoe zeer de winter dit jaar overgeslagen wordt.

Eerst fiets ik naar Losser, wat zeer snel gaat. Wat wil je, berg af en de wind in de rug. Onderweg zie ik bloeiend fluitekruid, madeliefjes en een plantje met paarse bloemen (koekoeksbloem?). Ook vallen mij zwermen met kleine zangvogeltjes op. Vanaf Losser volg ik de Gildehaus-Dinkelroute naar Gildehaus. Even voorbij Losser passeer ik de Dinkel die erg hoog staat en verschillende weilanden onder heeft doen lopen. In de bossen zie ik overal speenkruid uit de grond springen, maar bloeien doet het nog niet. De lage struiken  hebben knoppen die hier-en-daar op springen staan. De els en de hazelaar bloeien en de mollen kruipen naar boven gezien de enorme molshopen. Het is overal erg nat en mijn fiets komt onder de modder te zitten.

In Gildehaus, boven bij de molen, rust ik van het pittige klimmetje uit en geniet ik van het uitzicht. Daarna fiets ik door naar Bentheim en pik ik onderweg verschillende caches mee. Die zijn niet bijzonder. De logrolletjes zijn vaak vol en in drie caches zitten rotjes. In Bentheim moet ik soms boven op de berg zijn en soms onderaan. Natuurlijk kies ik niet de meest voordelige route, zodat ik diverse malen op de trappers moet staan of aan de handremmen moet hangen. Alvast een ietsjepietsje training voor de heuvels en bergen aankomende zomer. Bij de Freilichtbühne bel ik Albert, of hij me op wil komen halen. Het begint al te schemeren en het wordt vies koud. Ik fiets terug naar de burcht en wacht op hem. Hij rijdt net op tijd voor, als we in de auto zitten breekt een enorme stortbui los.

Conclusie: de natuur is zeker in de war. Sommige planten en dieren denken dat het nog steeds herfst is, andere hebben de winter overgeslagen en zijn direct aan de lente begonnen. Ik vraag me af wat het moet worden als over een paar weken de winter alsnog toeslaat...

Waarom naar Santiago de Compostela?

Wanneer het begon te prikkelen... Ik denk zo'n anderhalf jaar geleden toen ik besloot op mijn stadsfiets de Zuiderzeeroute te fietsen. Het waren vijf heerlijke dagen. Vrijheid, frisse gedachten en ontspanning (daar dachten mijn billen overigens anders over...). Onderweg kwam ik 'echte' fietsers tegen, bepakt en bezakt op de mooiste fietsen. Ergens in mijn achterhoofd ontstond het idee om ook zo'n tocht te houden.

Vanuit de diepe krochten dansten de woorden 'Santiago de Compostela' in een paar maanden tijd steeds verder omhoog. Waarom? Geen idee eigenlijk. Ik ben geen fan van de katholieke kerk, sterker nog, ik verwerp haar ideeën rondom o.a. homoseksualiteit en euthanasie. De katholieke kerk heeft tot in de huidige tijd geen onbevlekte geschiedenis. Toch trekt 'de camino' mij aan. Misschien ook, omdat ik een band heb met de St. Jacobuskerk in mijn stad waarin ik diverse malen dirigeerde en waaronder ik diverse malen mezelf bedwelmde met vrienden. De Jacobuskerk, een prachtig, mystiek gebouw. En St. Jacobus die begraven zou zijn op de 'campus stellae' in het Keltische Galicië.

Het is een soort drang, beter kan ik het niet beschrijven. Op de helft, misschien minder, van mijn leven een daad voor mijzelf willen stellen. Dat ik het kan, vijf weken fietsen, alleen de dieptepunten trotseren en de hoogtepunten vieren. Wellicht ook willen genieten van de onmetelijke natuur en de prachtige cultuur onderweg. Toch ook iets spiritueels, de verwondering om en de breekbaarheid van het leven, zonder 'God' erbij te betrekken, maar misschien wel bedoelen.

9 juli 2012 gaat het gebeuren. Het is nu of nooit. Als het aan de regering ligt, zal ik dit schooljaar voor de laatste keer van zeven weken zomervakantie kunnen genieten. De voorbereidingen zijn in volle gang. Ik onderzoek de routemogelijkheden, lees me in, ga op Spaanse les bij een vriend, beleef de tocht in mijn hoofd tientallen keren. Soms slaat de angst me om het hart, soms slaat de euforie toe.