Naar de bron van de Vecht - deel 1

Het belooft vandaag een prachtige fietsdag te worden. Weeronline geeft het fietsweer een 9. Ik heb een mooie etappe uitgestippeld: van Breckelenkamp naar Darfeld, een stuk van de Vechtroute. In Darfeld ligt de bron van de Vecht.

Ik laat me door Albert brengen, vervolgens spring ik op de fiets. Het eerste stukje gaat door het donkere bos bij klooster Frenswegen. Het klooster zelf is mooi oud, maar staat jammergenoeg in de steigers. Verder worden er moderne vleugels aangebouwd, wat het klooster niet mooier maakt. Ik fiets verder over een fietspad langs de Vecht dat mij door Nordhorn voert. Even voorbij Nordhorn pauzeer ik in Brandlecht op een historisch plekje, midden tussen twee kerken, een landhuis en oude boerderijen. Het is er prachtig!

Hestruper kruis

Even verderop zoek ik een cache bij het Hestruper Kruis, een mystiek plekje. In het bos staat een oud, manshoog stenen kruis. Sinds de dertiende eeuw werden in Westfalen overal stenen kruisen neergezet (Sühnekreuze - gedenktekens van middeleeuws recht). Moordenaars moesten als gedeeltelijke boetedoening een kruis op de plek van de moord neerzetten, ook om bloedwraak te voorkomen. De leeftijd van het Hestruper kruis is onbekend, ook weet men niet waarom het kruis er geplaatst is. Een sage vertelt dat twee boerenzonen elkaar tot in de dood bevochten om de gunsten van een boerendochter.

Even na het kruis slaat het noodlot toe. Ik fiets over een zeer kuilige zandweg en opeens voel ik een 'knap' onder mijn billen en begint mijn zadel te bewegen. Ik stap af en bezie de schade: de zadelpen is gebroken. Een straf, omdat ik in de buurt van het kruis erg nodig moest toiletteren? Ik heb nog geen 23 km gefietst. Ik bel Albert en de schat haalt me meteen op. In mijn hoofd natuurlijk onweer. Weg mooie fietsdag. We rijden direct door naar de fietsenmaker. Hoewel direct... Het lampje van de koelvloeistof gaat branden. Met de kachel maximaal rijden we voorzichtig naar een benzinepomp. Toch kunnen we niet voorkomen dat de motor aan de kook is. En dat terwijl we de auto net gisteren van de garage hebben gehaald.

Wanneer de auto weer bijgevuld en afgekoeld is, rijden we door naar de fietsenmaker. Ondanks de drukte neemt hij de fiets meteen naar achter en zet hij een nieuwe zadelpen op de fiets. GRATIS! De onweersbui trekt meteen over, er kan immers morgen al weer gefietst worden. Na een ferme hand en een dikke "Dankjewel!" rijden we nog even langs bakker Heinink voor het eerste ijsje van dit seizoen. Klaarblijkelijk heb ik genoeg penitentie gedaan.

Bergetappe

Vandaag fiets ik naar Denekamp en weer terug. Het is deels lekker weer. Zo nu en dan kijkt de zon tussen de wolken door. Het enige nadeel van vandaag is de wind, soms is het echt met snot voor de ogen stoempen tegen de wind in. In totaal fiets ik 71 kilometer, weer wat meer dan vorige week.

Maar waar het vandaag echt om gaat is de 'bergtraining'. Naar Denekamp plan ik een route over alle bergen bij Oldenzaal heen. Eerst de Wilmersberg, dan de Tankenberg. Vervolgens de Paasberg, de Hakenberg en ten slotte de Austiberg. In totaal klim ik 296 meter. Dat lijkt niet veel, maar omgerekend is dat 3 kilometer klimmen met een stijgingspercentage van 10%. Kijk, dan lijkt het meteen heel wat indrukwekkender. Daar komt bij dat de route veel over zandpaadjes loopt, die aardig drekkig zijn. Kortom, ik zit nu weer aardig uitgeteld thuis.

Na de bergen verloopt de rest van de route aardig plat. Bij Beuningen pik ik een cache op die op een bijzonder interessante locatie blijkt te liggen. Ter plaatste ligt er een voetgangersbrug over de Dinkel met een kanon erbij geplaatst. Het blijkt de plek te zijn waar prins Maurits tijdens de Tachtigjarige Oorlog de Dinkel overgestoken is. Hieronder wat historische informatie.

"Tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568 - 1648) besloot prins Maurits op herhaald verzoek van de Staten van Overijssel de Spanjaarden te verdrijven uit Twente. Vanaf 1590 had Maurits, die een zeer bekwaam militair was, zijn leger vernieuwd. O.a. door nieuwe aanvalstechnieken wist hij vele steden te veroveren. Als bevelhebber van de Staatse (= Nederlandse) troepen ondernam hij in oktober 1597 een veldtocht door Oost-Nederland en het Duitse grensgebied. Tijdens deze campagne had hij de beschikking over 9.000 infanteristen en 1.600 ruiters. Na de overgave van Oldenzaal trok het leger van Maurits van Oldenzaal via Denekamp naar Lingen. Daarbij volgde Maurits de hoofdweg Oldenzaal- Denekamp, die destijds door Beuningen liep via de tegenwoordige Oude Dijk. (De kaarsrechte weg Oldenzaal- Denekamp met de brug bij Hotel Dinkeloord werd eerst in 1827 aangelegd). Toen Maurits met zijn leger aankwam bij de brug in de Oude Dijk bleek dat de brug over de Dinkel die toen waarschijnlijk iets verder naar het zuiden gelegen was dan de tegenwoordige brug, er zo slecht aan toe was, dat hij bang was dat zijn kanonnen er wel eens doorheen zouden kunnen zakken. Daarom liet hij door een afdeling pioniers een aantal bomen kappen, waarmee de brug versterkt werd. Vervolgens trok hij er met zijn leger overheen en trok op in de richting van Lingen (de tegenwoordige grens tussen Duitsland en Nederland bestond toen natuurlijk nog niet)." (http://www.mauritspad.nl/)

Via Denekamp fiets ik naar de Duitse grens. Ik passeer een Commiezenhut, een overdekte schuilplaats voor de toenmalige douane die langs de grens patrouilleerde op zoek naar smokkelaars. De route gaat verder langs het Beuninger Achterveld, een mooi heidegebied. Via het waterrijke natuurgebiedje Punthuizen fiets ik het Lutterzand in. Hier is het erg druk. Ik duik een stukje Duitsland in en over de Dinkel beland ik weer in Nederland. Ik fiets door Losser en via de Hoge Boekel weer terug naar huis. Overigens is de route van het laatste deel mij onbekend. Zeker het fietspad door de Penninkskotten is verrassend.

Conclusie: weer heerlijk gefietst. Kijken of de bergen mij morgen spierpijn bezorgen. De natuur is al weer wat verder. Lage struikgewassen botten uit. Ik heb nog geen bloeiend speenkruid en klein hoefblad gezien.

Rondje Haaksbergen

Het is weer weekend! Ik stippel een mooie route uit naar Haaksbergen en weer terug. Ik hoop dat de zon gaat schijnen, maar helaas mag dit niet zo zijn. Het gaat al beter dan vorige week. Vandaag fiets ik 67 km weg. Wel ben ik doodmoe als ik weer thuis ben. Toch ben ik tevreden. Onderweg vind ik nog zeven caches.

Ik fiets eerst richting het Aamsveen en dan langs de grens naar het Witte Veen. Het stuk tussen Enschede-Zuid en Duitsland is erg mooi. Je komt bijna niemand tegen. Onderweg zie ik in de weilanden al veel kieviten, ook hoor ik een wulp. Het Witte Veen is normaal erg stil, maar net wanneer ik er doorheen wil fietsen stuit ik op een kudde tandemrijders die maar één doel heeft: zoveel mogelijk herrie maken. De Schotse Hooglanders trekken zich er niets van aan. In een vennetje zie ik een zilverreiger.

Via de Haarmühle fiets ik richting Buurse. Na een paar kilometer ga ik zuidwest en fiets ik langs de grens door Siberië. Het fietspad gaat verder door het Haaksbergerveen, de zuidroute. Deze fiets ik niet zo vaak. Er zijn veel ganzen. Ik bezoek nog even de Jurisdictiepaal. Daar ligt een cache die ik al eens gevonden heb, maar waarvan ik de code niet opgeschreven heb.

"De Jurisdictiepaal is de Rijksgrenspaal 832 op de grens van Duitsland, Overijssel en Gelderland. Het is een grote Bentheimerzandstenen paal met daarin 3 wapens gegraveerd, te weten de wapens van beide provincies en van Münster. Verder het jaartal 1766 vanwege het tot stand komen van het verdrag over de grensscheiding. (...)

De Jurisdictiepaal is tevens Markepaal van de marke Honesch met de Gelderse marke Rekken. Dit gebied richting Gelderland wordt ook wel 'Twistveld' genoemd omdat er 170 jaar is getwist over de gebruiks- en eigendomsrechten tussen "die uit Hoxbergen en de Rekkensen".

Een marke was een gemeenschap van boeren met gronden in gemeenschappelijk bezit. Recht werd gesproken tijdens de 'holtings', onder leding van een markerichter, de boeren hadden stemrecht en stemden in het markeboek. Als een boer niet kon schrijven tekende hij met zijn huismerk, een persoonlijk herkenningsteken, vaak een streep versierd met krullen en schuine streepjes. Tijdens de Franse tijd (na 1795) eindigde het markesysteem en werden de markegronden op veilingen verkocht. Kopers waren behalve boeren ook textielfabrikanten, (zoals van Heek en Jordaan) die de woeste gronden kochten voor de jacht en voor de ontwikkeling van eigen boerenbedrijven." (http://www.geocaching.com/)

Vervolgens ga ik over het lange fietspad door het Assinkbos en bij de afslag Neede binnendoor richting Haaksbergen. De route gaat mooi met de klok mee om het dorp heen. Bij het industrieterrein fiets ik naar Boekelo. Het is een mooie weg door een coulissenlandschap. Van Boekelo gaat het naar Usselo en daarna over de Usseleres. Ik ben verrast door het mooie fietspad over de es, dat heb ik nog niet eerder gefietst. De Usseleres moet onbebouwd blijven, zeker!

Pap in de benen

De vloek van de docent: de laatste werkdag voor de vakantie voel je de spierpijn opkomen en je weet hoe laat het is... Griep! Van zaterdag tot en met dinsdag lig ik met koorts op bed of stommel ik met een zieke kop door het huis. De negatieve baalstemming bevordert niet het proces tot beter worden. Gelukkig voel ik woensdag de energie weer terugstromen in mijn lijf. Denk maar niet dat ik dan vakantie heb. Er liggen nog twee kratten met nakijkwerk, dus de donderdag en de vrijdag wordt er gewoon gewerkt. Maar vandaag...

Het KNMI is positief. Het wordt vandaag een mooie dag: een graadje of negen, droog en zelfs zo nu en dan een zonnetje. De winter moet afgeschud worden en ik besluit te gaan fietsen. Ik zoek een mooie route uit: Deventer-Enschede via de LF 19 en de LF 15. Ik laat me door Albert afzetten in Deventer De Worp en de tocht kan beginnen. Het is buiten inderdaad lekker. De handschoenen hoeven niet aan en de muts wordt snel afgezet. Het is zelfs zo warm dat ik zweet als een otter tijdens het fietsen.

Het stilzitten tijdens de winter en de griep eisen echter na al twintig kilometer hun tol. Ik krijg last van wat Hilbert van der Duim tijdens zijn vermaarde 5000 meter tijdens het WK in 1983 parten speelde: pap in de benen. Een stop bij Bathmen om wat te eten mag niet baten. De rest van de tocht is een gevecht tegen de slechte conditie. De bergen bij Markelo helpen ook niet mee. Toch heb ik nog wel oog voor de mooie route. Zeker het stukje door De Borkeld blijft mooi.

Ik besluit Albert te bellen, het lukt niet meer. We spreken af bij de brug over het Twentekanaal bij Zeldam. Ik denk nog een half uur nodig te hebben, maar dat wordt een uur. De benen verzuren steeds meer. Het doet gewoon pijn. Gelukkig zie ik Albert en duizelig van vermoeidheid stap ik na 53,5 kilometer van de fiets. Snel maakt hij een kop soep voor me klaar, de schat. Langzaam kom ik weer bij en de douche thuis maakt ook veel goed.

Conclusie: er moet flink getraind worden. Vanaf nu moet ik ieder weekend aan de bak en als de dagen nog iets langer lengen door de week 's avonds ook. Op dit moment is Santiago gewoon onbereikbaar geworden. Ik weet echter zeker dat het goed gaat komen!

Credencial del Peregrino

Afgelopen donderdag was in Utrecht de grootste onderwijsstaking ooit. In de media wordt de staking als een beklag over het inleveren van een weekje zomervakantie neergezet. Natuurlijk gaat het om veel meer. Persoonlijk erger ik me aan de bezuinigingen op het Passend Onderwijs (300 miljoen) en het invoeren van de prestatiebeloning (250 miljoen). Mijn school krijgt veel klachten van ouders. Waar blijft onze betrokkenheid bij de leerlingen? Ze begrijpen gewoon niet wat het voor hun zoon of dochter betekent als de plannen van de regering allemaal doorgang vinden. Die zijn veel nadeliger dan een dagje vrij...

In Apeldoorn ontmoet ik een vriendin en samen met 20.000 leraren gaan we op weg. De trein zit mudvol en in Utrecht voegen we ons bij de grote stroom richting de Jaarbeurshallen. In de menigte ontmoet ik mening (oud)collega. In de Jaarbeurs is het al hartstikke druk. We blijven een beetje achteraan bij de deuren hangen. Allebei hebben we het niet zo op die grote meningtes. Van de toespraken krijgen we niets mee, de geluidsinstallatie is erg slecht. Regelmatig gaat er een gejuich op, dus het zal wel goed zijn wat er toegesproken wordt. Toch worstelen we ons op een gegeven moment naar voren, omdat we ons moeten registreren. Helemaal platgedrukt bewegen we centimeter voor centimeter richting de balie. Als we ons felbegeerde retourticket en mijn vriendin haar formulier voor uitbetaling uit de stakingskas hebben, verlaten we snel de Jaarbeurs. Na twee uur staan en drukken is het wel genoeg geweest.

We lopen Utrecht in. Het kantoor van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob is op donderdagmiddag open en ik wil me inschrijven. Onder het genot van een kop thee vul ik de formulieren in en wachten we op een vertegenwoordiger van het Genootschap. Naast ons zitten twee mannen. Eén ervan start begin februari zijn camino: vanuit Sevilla naar SdC. Stiekem ben ik een beetje jaloers. Het wachten wordt beloond. Ik krijg mijn Credencial del Peregrino, het pelgrimspaspoort, een noodzakelijk document om mee te kunnen wapperen bij de verschillende overnachtingsmogelijkheden. In het paspoort verzamel je ook stempels van verschillende plaatsen waar je doorgetrokken bent, de laatste 200 km zelfs twee per dag. Deze stempels zijn nodig om de felbegeerde Compostela te kunnen bemachtigen. Ik weiger een eerste stempel van het Genootschap. De eerste stempel wordt een stempel van mijn eigen Jacobuskerk in Enschede. Even voel ik me met het paspoort de gelukkigste mens op aarde. Weer een stukje dichterbij de tocht!

De route deel I

De tocht start richting Kevelaer, een belangrijk bedevaartsoord in Duitsland. Vervolgens schampt de route Roermond waar een stukje arm van St. Jacobus bewaard wordt. In de 19e eeuw tekende de bisschop het echtheidscertificaat!? Verder zuidwaarts hoop ik te overnachten in de Abbaye de Val Dieu met haar lekkere biertjes en kaasjes. Dwars door de Ardennen gaat het naar Bastogne, een oud vestingstadje dat in '44 tijdens het Ardennenoffensief vrijwel geheel verwoest werd. Tegen de Franse grens aan ligt de abdij van Orval waar Cisterciënser monniken de scepter zwaaien. Ook hier hoop ik - in stilte - te overnachten. Vervolgens fiets ik langs de citadel van Montmédy, erg indrukwekkend, wel vervallen. Een paar jaar geleden hebben we de citadel al uitgebreid bekeken.

De Franse Ardennen laat ik langzaam achter en het wordt steeds minder heuvelachtig en meer verlaten. Ik passeer de Butte de Montfaucon, een hoge uitkijktoren/gedenkteken voor Amerikaanse gevallenen in WOI. Ook liggen in de buurt grote oorlogsbegraafplaatsen. Richting Châlons-en-Champagne fiets ik over lange, rechte wegen door oneindige graanlandschappen. Ik moet goed de overnachting en de foerage plannen, want er is niets te beleven in die streek. Richting Troyes wordt het niet veel beter. De fietser voelt zich klein en eenzaam in onafzienbare vlakten. De boodschappen doe ik in rijdende winkels die ik hopelijk tegenkom.

Troyes is een middeleeuws stadje met veel vakwerkhuisjes, smalle steegjes en een prachtige gotische kathedraal. Na Troyes wordt het landschap gelukkig weer wat kleinschaliger en afwisselender richting Auxerre met een hooggelegen, oud centrum. Dan gaat het door het dal van de Yonne naar Vézelay, wederom een middeleeuws stadje dat op de Werelderfgoedlijst van Unesco staat. Van oudsherre is Vézelay de startplaats van één van de vier hoofdroutes richting Santiago de Compostela. Door een heuvelachtig landschap fiets ik verder naar Nevers, ook een mooi oud stadje. In Nevers ligt trouwens Bernadette Soubirous opgebaard in een glazen kist. Maria zou haar in Lourdes verschenen zijn.

Enkeltje Neede

Het is een prachtige winterdag. 's Nachts vroor het een beetje, maar overdag schijnt het zonnetje en waait er een zwak ONO-windje. Mijn moeder is jarig en ik besluit naar Neede te fietsen. Ik pak mezelf goed in: legging, joggingbroek, thermoshirt, fleecetrui, jas, handschoenen, sjaal en oorwarmers. Van kou merk ik niet veel tijdens het fietsen. De handschoenen gaan al snel uit. Halverwege trek ik zelfs de jas uit, omdat de zon best al een beetje warm is.

De route gaat langs het Rutbeek, over het Buurserzand en het Haaksbergerveen en door het Assinkbos, mijn lievelingsroute naar Neede. Onderweg kom ik veel hardlopers en mountainbikers tegen. De natuur is aardig in rust. Ik word alleen constant vergezeld door vluchten ganzen in de lucht. Ook in het Haaksbergerveen is het een gegak van jewelste.

Het fietsen gaat zwaar, het lijkt wel alsof ik pudding in de benen heb. Ik moet hard trappen om 20 km/h te bereiken. Ik snap er helemaal niets van. Ik heb toch de wind in de rug?! De ketting is wel een beetje smerig na de avonturen in Bentheim. Misschien dat ik de boel wat moet schoonmaken en smeren, niet mijn grootste hobby. Na een dikke 20 km heb ik een schakelprobleempje en... KRGGGT... Het lijkt wel of er een paar tandwielen overgeslagen worden. Meteen fietst het een heel stuk lichter. De ketting blijkt de hele tijd niet goed op de tandwielen gezeten te hebben. Er moet dus zeker gesmeerd worden! Het fietst verder lekker vlot, over de Needse weg, na het Assinkbos, haal ik zelfs zo'n 23 km/h zonder moeite.

Nadat ik in Neede arriveer, ga ik eerst met mijn broer naar Zieuwent. Er moet natuurlijk nog gewandeld en gecachet worden. Al gezellig keuvelend vinden we tien caches en lopen we 8 km over gedeeltelijk zwaar terrein. Niet slecht na 32 km fietsen! Ook daar geniet ik van de omgeving. De natuurlijke beekloop van de Veengoot wordt over een paar kilometer hersteld. Dat moet over een paar jaar prachtig zijn! We zien ook nog vijf reeën en kunnen ze vrij lang volgen in het open landschap.